Sunday, June 25, 2006

Ano ang ‘Prenatal Care’?


Layunin:
Ang layunin ng ‘Prenatal care’ ay masigurado ang lahat ng pagbubuntis ay tutuloy sa wasto at malusog na sanggol na walang idudulot na sakit o kumplikasyon sa kalusugan ng kanyang ina.

Ang unang konsepto ng ‘Prenatal Care’ ay sa pamamagitan nang pakikipagtulungan ng mga sektor pangkalusugan tulad ng mga doktor at narses upang makabuo nang isang programa ukol sa maganda at malusog na pagbubuntis. Noong 1901, sa Boston, Massachusetts sa Amerika si Misis William Lowell Putman ng ‘Boston Infant Services Department’ ay gumawa nang isang programa para bumisita ang mga narses sa mga ina na nanganak sa kanilang bahay o kaya sa isang maliit na klinika. Ang unang programang ito ay naging matagumpay at nasundan pa nang isang ‘Out-Patient Clinic Department’ noong 1911, upang masiguro na magpatala ang mga buntis hanggat maaga para matulungan sila sa kanilang pagdadalang tao. Dahil dito napababa ang pagkamatay nang mga sanggol dulot nang komplikasyon sa pagbubuntis sa ika-apat na pung porsiyento. Itong mga sumunod na dekada ay dumami ang mga organisadong ‘Prenatal Care Services’ para sa lahat nang magiging ina at kanilang mga anak. Kaya ito ay nagdulot nang pagtaas nang kaisipan ng magiging ina na mag-pakonsulta sa unang trimestri nang kanilang pag-bubuntis. Sumunod na kanilang ginawa ang pagbibigay nang serbisyo sa mga liblib na pook upang maipataas ang kamalayang dulot nang wasto at sapat na kaalaman para maihinto ang mga di-magandang mangyayari sa kanilang pagbubuntis.


Ang ‘Prenatal care’ ay isang uri nang gabay pang-kalusugan para sa magiging ina at anak nito.
  1. Kumuha nang maagang ‘prenatal care’ kung ikaw ay nagdadalang tao. Pwede kang kumuha nang serbisyo nang isang pribadong doktor o sa isang ‘health care center’ sa baranggay.
  2. Ang iyong doktor o isang baranggay ‘health clinic’ ay gagawa na iskedyul nang iyong pagbisita sa kanila. Gawing pirmihan ito para ma-pangalagaan ang inyong kalusugan at magiging anak.

Bakit kailangan ang palagiang ‘prenatal care’ ?
Ang pagkakaroon nang palagiang ‘Prenatal care’ ay makakatulong sa pag-papanatili nang inyong matiwasay na pagbubuntis. Batay sa mga pag-aaral ang mga ina na di-naka ‘prenatal care’ ay tatlong beses na mababa ang magiging timbang nang sanggol at limang beses na pwedeng ikamatay nang isang ina.
Ang mga nangangalaga nang inyong kalusugan at sanggol ay madali at maaagapan nila agad ang magiging suliranin sa inyong pagbubuntis kung ang mga nag-dadalang tao ay regular na kumukonsulta sa kanilang mga mang-gagamot.

Ano ang mga salik nang ‘Prenatal Care’? (ACOG, 1995)
  1. Sistematikong pagsusuri nang mga ‘risks’ sa pamamagitan nang ‘reproductive, family, medical, nutritional, drug exposure at iba pang mga isyu pang-kalusugan.
  2. Pagbibigay nang mga edukasyong pang-kalusugan. Edukasyon sa mga ‘Risks factors’ ang mga sanhi nang ‘Preterm labor’, ‘intra-uterine growth restriction’, diabetes, hypertension, at impeksiyon
  3. Pagbibigay kaalaman sa mga masamang epekto nang isyung medikal
  4. Pagtalakay sa mga ‘genetic problem’ o ‘newborn screening’
  5. Ang pag-papabakuna laban sa rubella at mga impeksiyon.
  6. Ang pag-susuri at pag-rekomenda nang angkop na timbang para sa taas.
  7. Pag-talakay sa mga isyong sosyal, pinansyal at sikolohikal ukol sa pag-bubuntis.
  8. Pag-talakay tungkol sa tamang agwat nang mga anak
  9. Pagbibigay importansiya sa maaga at tuloy-tuloy na ‘Prenatal Care’
  10. Pag-rekomenda sa pag-tukoy at pag-alam nang buwanang dalaw.

Posted by Block 10a @ 9:26 PM

Buy Baby T-shirts with these Designs


Saturday, June 24, 2006

Karaniwang Tanong Ukol sa Pagbubuntis


Ako ay nagbabalak na maging isang ina. Ano ang dapat kung gawin, para mapangalagaan ang aking sarili?
Ang unang dapat gawin ay panatilihing malusog at maayos ang inyong kalusugan bago magbuntis. Ang mga dapat gawin ay maging aktibo sa ehersisyo, kumain nang wasto, at gumamit nang ‘multivitamin’. Sa pagsunod sa mga gabay na ito ay mag-papataas nang isang malusog at walang depekto na sanggol.
Ito ang ilan sa mga dapat gawin upang mapanatili ang inyong maayos na kalusugan bago maging ganap ang inyong pag-bubuntis.
  • Kumain nang wasto at masusustansiyang mga pagkain, mag-ehersisyo nang talumpong minuto kada araw bawat linggo at sapat na tulog at pahinga. At makipagtulungan sa inyong manggagamot para sa inyong kalusugan.
  • Mag-inom nang 400 micrograms (mcg) nang folic acid araw-araw. Ang mainam na gawin ay uminom nang ‘multivitamins at folic acid bago maging buntis para maihanda ang inyong katawan sa pagdadalang tao. Batay sa mga aral ang ito ay nakakaiwas sa ‘ congenital birth defects’.
  • Mag-patingin sa inyong doktor para sa kumpletong ‘ check up’. Tulad nang sa rubella at chickenpox. Dahil ang mga sakit na ito ay delikado sa inyong pag-bubuntis.
  • Tumigil sa paninigarilyo, pag-inom nang alcohol, at droga.

Ako ay buntis? Ano ang dapat kong gawin para maging malusog ang aking anak?
  • Uminom nang mga multivitamin, ferrous sulfate at 400 micrograms (mcg) of folic acid araw-araw.
  • Sumangguni sa inyong doktor para sa maaga at regular na prenatal care.
  • Kumain nang masustansiyang pagkain tulad nang “ fruits, vegetables, grains, and calcium - rich foods’
  • Mag-ehersisyo, huwag uminom nang alak at manigarilyo.
  • Sumangguni muna sa doktor kung meron kang balak na inuming gamot na pwedeng makasama sa inyong kalusugan.
  • Lumayo sa mga kemikal tulad nang insecticides, solvents ( cleaners or paint thinners), lead, and mercury.
  • Iwasan ang kape o caffeine. Ang mga buntis ay dapat di-susobra sa higit dalawang baso nang kape araw-araw. Alamin na ang mga teas, sodas, at chocolate ay merong caffeine.
  • Panatilihing maging aktibo kahit buntis.
  • Maging mapag-alam sa pamamagitan nang pag-babasa, panonood, pag-sali sa ‘childbirth class’, at paki-kipagusap sa naging ina na.

Gaano kadalas ang pag-punta ko sa doktor?
Ang inyong doktor ay mag-bibigay nang mga gabay para sa inyong pagbisita.
  • Bawat isang buwan para sa unang ika-anim na buwan nang pag-bubuntis.
  • Bawat dalawang linggo para sa ika-pito at ika-walong buwan nang pagbubuntis.
  • Bawat isang linggo hanggang sa pagsilang
  • O batay sa: kung ikaw naman ay edad 35 taon pataas o ‘ high risk pregnancy’ dahil sa isyong pangkalusugan tulad nang ‘diabetes o high blood pressure’ kailangan ang regular na pagbisita sa doktor.
Ano ang nangyayari sa ‘prenatal visits’ ?
Sa unang pagbisita,
  • Pagtanong sa inyong ‘health history’ ang mga naging sakit, operasyon at iba pang pagbubuntis.
  • Pagtanong sa inyong ‘family's health history ‘
  • Pag-eksamen
  • Pelvic exam at Pap smear
  • Ang mga ‘blood tests at urinalysis’
  • Pagkuha nang ‘blood pressure,height, at weight’
  • Alamin ang inyong kabuwanan
  • Sagutin ang inyong mga katanungan.
Sa susunod na pagbisita ay;
  • Alamin ang tibok nang ‘baby's heart rate’
  • Alamin ang inyong ‘blood pressure’
  • Alamin ang inyong urinalysis para sa diabetes
  • Alamin ang inyong pagtaas nang timbang
Ako ay lampas na sa edad trenta (30s) at gusto kong mabuntis, meron ba akong dapat na gawing iba?
Pag ang isang tao ay tumatanda, kabalikat nito ang mataas na tsansa na mag-karoon nang ‘birth defect’. Kaya ugali-ing mag-pakonsulta sa inyong doktor, para ma-agapan ang inyong pag-bubuntis.

Posted by Block 10a @ 9:15 PM :: (7) comments

Buy Baby T-shirts with these Designs


Nutrisyon ng mga Buntis




Ang tamang nutrisyon ay mahalagang bantayan sa isang babaeng nagdadalang-tao. Ayon sa mga pag-aaral, ang timbang ng ina ay nakakaapekto sa resultang timbang ng isinilang na sanggol. Ang mga kulang sa timbang na ina o underweight ay nagsisilang ng mga mas maliliit na bata. Samantala, ang sobra naman sa timbang o overweight ay nagkakaroon ng mas malaki sa normal na sanggol na hindi rin mabuti sapagkat maaari itong magbunga ng mas mahirap na proseso ng pagluluwal sa bata. Sa ibaba nakatala ang nirerekomendang dagdag na timbang sa mga ina sa panahon ng pagdadalang-tao ayon sa kanilang body mass index (BMI=kg/m2). (Paano ma-compute ang BMI?)

BMI bago ang pagbubuntis Rekomendang Dagdag sa Timbang
Low (BMI <19.8)>26-29) 7-11.5 kilos
Obese (BMI >29) <7 style="font-weight: bold;">

Minerals
Maliban sa iron, lahat ng diets na nagbibigay ng sapat na calories upang makamit ang sapat na timbang ay magbibigay ng sapat na minerals upang maiwasan ang kakulangan kung iodized food ang gagamitin.
  1. Iron. Humigit kumulang 300 mg ng iron ang napupunta sa fetus at sa placenta o inunan samantalang 500 mg naman ang napupunta sa satumataas na hemoglobin ng ina kung kaya’t halos lahat ng iron ay gamit na pagdating g kalagitnaan ng pagbbuntis. Kakaunti lamang sa mga babae ang may sapat na supply ng iron sa katawan at hindi kadalasan nakukuha mula sa diet ang kinakailangang dami ng iron. Nirerekomenda na at least 27 mg ng ferrous iron supplement ang ibigay araw-araw sa mga nagdadalangtao. Ang mga sumusunod ay nirerekomenda na mabigyan ng 60 – 100 mg ng iron kada araw: (a) kung siya ay malaking tao, (b) kambal ang dinadala, (c) sa huling bahagi na ng pagbubuntis nagsimulang uminom ng iron, (d) hindi regular uminom ng iron, (e) o kaya naman ay mababa ang lebel ng hemoglobin. Hind kinakailangang magbigay ng iron sa unang apat na buwan ng pagbubuntis. Sa pamamagitan nito, maiiwasan ang pagkahilo at pagsusuka. Inumin ang iron bago matulog o pag walag laman ang tiyan upang mas madali ito magamit ng katawan at maiwasan ang hindi kanaisnais na reaksyon sa sikmura.
  2. Calcium. Hindi mahigpit na pinagbibilin na uminom ng calcium supplement ang nagdadalang tao. Siya ay maaaring uminom o hindi uminom nito. Mayroong 30 g ng calcium ang nagdadalan tao na kung saan ang karamihan nito ay napupunta sa kanyang supling sa huling bahagi ng agbuunis. Mayroon pang ibang pinagmumulan ang calcium ng ina tulad ng mga buto; maaari itong gamitin para sa paglaki ng fetus.
  3. Phosphorus. Marami at sapat ang distribusyon nito sa katawan.
  4. Zinc. Kailangang uminom ng zinc ang nagdadalang tao ng 12 mg kada araw. Ang kakulangan sa zinc ay nagdudulot ng kawalan ng gana sa pagkain, hindi mahusay na paglaki, at hindi mainam na paggaling ng sugat. Pag matindi ang kakulangan, maaaring magkaroon ng dwarfism, hypogonadism, o acrodermatitis enteropathica.
  5. Iodine. Ang paggamit ng iodized salt upang matugunan ang pangangailangan ng fetus at pagkawala mula sa ihi ng ina. Mahalaga rin ito upang maiwasan ang cretinism, isang abnormal na kondisyon mula pagkapanganak na kung saan ay may kakulangan sakanyang paglaki at pag-iisip na maaaring idulot ng matindng problema sa thyroid.
  6. Magnesium. Ang pagbibigay ng magnesium ay hindi naman nagpapahusay ng resulta ng pagbubuntis.
  7. Copper. Ang copper ay mahalaga lalo na sa paggawa ng enerhiya na kailangan sa metabolismo ng katawan ngunit wala pang naulat na kakulangan nito sa mga tao habang nagbubuntis.
  8. Selenium. Ito ay mahalaga upang malabanan ang free radical damage. A akulangan nito ay nagdudulot ng nakamamatay na sakit sa puso ng mga bata at mga nagdadalang tao. Hindi rin nakabubuti kung ito ay sobra-sobra.
  9. Chromium. Wala pa naming naitalang impormasyon na kinakailangang magbigay nito sa mga buntis.
  10. Manganese. Ang pagbibigay nito ay hindi naman kinakailangan sa pagbubuntis.
  11. Potassium. Ang konsentasyon nito ay bumababa sa dugo ng nagddalangtao sa gitna ng kanyang pagbubuntis. Matagal na pagkahilo at pagsusuka ay maaaring magdulot ng pagbaba ng potassium o hypokalemia at metanolic alkalosis.
  12. Sodium. Kung normal ang diet ng babae, sapat naman ang dami ng sodium na makukuha mula dito.
  13. Fluoride. Hindi naman nirerekomenda na bigyan nito ang mga buntis.
Bitamina
Tumataas ang pangangailangan sa mga bitamina sa pagbubuntis. Ito ay makukuha mula sa diet na nagbibigay ng sapat na calories at protina maliban sa folic acid na kailangan pang lalong dagdagan tulad pag tuloy-tuloy ang pagsusuka, mahigit sa isa ang pinagbubuntis, o kapag may hemolytic anemia.
  1. Folic Acid. Ang mga babaeng maaaring mabuntis ay nirerekomenda na umnom ng 400 ug ng folic acid sa buong panahon na pwede silang magdalangtao. Ito ay nakabubuti upang maiwasan ang mga neural tube defects o mga problema sa pagdebelop ng utak at spinal cord.
  2. Vitamin A. Mainam na kumain ng maraming prutas at gulay sapagkat mayaman ang mga ito sa beta carotene a pinagmumulan ng bitamina A. Ang kakulangan nito ay nagdudulot ng panghihina ng paningin sa gabi at anemia sa mga ina pati na rin ang panganganak ng kulang sa buwan.
  3. Vitamin B 12. Ito ay makukuha mula sa mga pagkain na galing sa mga hayop kung kaya’t ang mga ina na kumakain lamang ng gulay at hindi kumakain ng karne ay maaaring magkaroon ng kakulangan sa bitaminang ito. Ang sobra-sobrang pag-inom ng bitamina C ay maaari ring magdulot ng kakulangan nito.
  4. Vitamin B 6. Ang mga babae na hindi sapat ang kinakain ay kailangang uminom ng 2 mg nito.
  5. Vitamin C. Nirerekomenda na uminom ng 80-85 mg/day ang mga buntis. Ito ay maaari nang makuha mula sa sapat at masustansyang diet.
Mahahalagang Paalaala ukol sa Nutrisyon
  1. Dapat kumain ang mga buntis kung ano ag nais nyang kainin, sa dami base sa kanilang ninanais, at ayon sa kanilang panlasa.
  2. Kumain ng sapat ang dami upang matugunan ang pangangailangan ng katawan.
  3. Bantayan ang pagbigat ng timbang. Ang nais na dagdag na timbang ay 25-35 lbs kung normal ang body mass index o tama lamang ang katawan.
  4. Uminom ng sapat na iron – pinakamababa na ang 27 mg araw-araw. Uminom din ng folate bago at sa mga unang lingo ng pagbubuntis.
  5. Bantayan ang konsentrasyon ng hemoglobin o hematocrit sa ika-28 hanggang ika-32 linggo ng pagbubuntis.

Posted by Block 10a @ 8:57 PM :: (0) comments

Buy Baby T-shirts with these Designs


Iba’t ibang Isyu ng mga Nagdadalangtao


Ehersisyo
Sa kabuuan, hindi kinakailangan limitahan ang pag-eehersisyo ng mga buntis basta ba hindi sila sobrang napapagod o kaya naman ay maging delikado ang kanilang sitwasyon. Gumaganda ang pagkilos ng kanilang puso at pagdaloy ng dugo. Kinakailangan na maeksamen muna ng doctor ang buntis bago magrekomenda ng programa para sa kanyang ehersisyo. Kung ligtas at wala naming siyang kondisyon na nagbabawal, ang buntis ay nirerekomenda na magkaroon ng regular na katamtaang hirap na ehersisyo na tumatagal ng 30 minuto o mahigit sa isang araw. Iwasan ang mga gawain na baka maging dahilan ng pagkatumba o pagkatama sa sinapupunan ng buntis.

Hanapbuhay
Ang mga babae na wala namang komplikasyon ang kanilang pagbubuntis ay maaaring magtrabaho hanggang dumating ang kanilang paglelabor. Apat hanggang anim na linggo ang panahon na kailangan bago bumalik sa normal na kondisyon ang kanilang katawan. Kung nagtatrabaho pa rin habang nagbubuntis, tumataas ang insidente ng panganganak ng kulang sa buwan, maliit kaysa sa normal ang fetus, o altapresyon dahil sa pagod. Iwasan ang trabaho na magdudulot ng sobrag pagod sa katawan. Magpahinga sa pagitan ng trabaho. Ang mga nanay na nagkaroon na dati ng komplikason sa pagbubuntis ay dapat limitahan ang trabahong ginagawa.

Pagbiyahe
Ang malulusog na mga nagdadalangtao ay maaari pa ring bumyahe basta’t mag-ingat lamang at gumamit ng seatbelts. Mag-ingat din upang hindi mahawa sa mga may sakit.

Pagligo
Hindi pinagbabawal ang pagligo habang buntis. Mag-ingat upang hindi madulas lalo na dahil bumibigat na ang tiyan.

Pananamit
Kinakailangang comportable ang damit at hindi nalilimitahan ang pag galaw ng ina. Gumamit ng bra na tama ang sukat at comportable upang makasuporta ng mabuti. Iwasan ang mga pantalon na kung saan ay mahihirapan kumilos ang buntis.

Pagdumi
Uminom ng maraming tubig upang maiwasan ang pagkatibe o ang pagkakaroon ng matigas na dumi. Kailangan ding mag-ehersisyo. Mas madalas ding magkaroon ng almuranas ang isang babae habang nagbubuntis.

Pagtatalik
Sa mga malulusog na nagbubuntis, ang seks ay hindi naman nakasasama. Kung delikado sila na maglabor nang maaga kaysa ang normal o delikado na malaglag ang bata, iwasan muna ang pagtatalik.

Pag-alaga sa Ngipin
Ang eksaminasyon ng ngipin ay dapat na kasama sa prenatal check-up. Ang malilinis at malulusog na mga ngipin ay mahalaga. Ang pagkasira ng ngipin ay hindi pinalalala ng pagbubuntis. Maaari pa ring magpapasta o magpabunot ng ngipin kahit nagdadalangtao.

Bakuna
Mga bawal na bakuna para sa mga buntis:
Mga pwedeng bakuna:
Ang Hepa B vaccine ay maaring kunin para lamang sa mga high risk na pasyente at sa mga negative para sa B antigen. Ang typhoid ay maari para sa mga pupunta sa mga lugar na talamak ang sakit na ito.

Paninigarilyo
Ang paninigarilyo habang buntis ay nakakasama para sa sanggol sa sinapupunan. Una, maaring bumaba ang timbang ng sanggol ng abot sa 200g at maari pang magkaroon ng abnormality ang bata. WAG MANINIGARILYO habang nagbubuntis

Alcohol at kape
Ang alcohol ay ipinagbabawal dahil maari itong makasama sa bata. Ukol naman sa pag inom ng mga inuming may caffeine tulad ng sopdrinks at kape, maari itong inumin ngunit limitahan lamang ang pagkonsumo nito. Mas makakabuti pa ring iwasan ang pag inom ng ganito habang ikaw ay nagububntis.

Droga
Ang matagal na paggamit ng droga at ang paggamit nito habang nagbubuntis ay maaring makadulot ng pagbaba ng timbang ng sanggol at maaring mahirapan ang bata sa loob ng sinapupunana ng ina.

Gamot
Dapat ay maging maingat sa mga iinuming gamut sapagkat marami dito ang maaring makonsumo din ng bata sa sinapupunan. Kumonsulta muna sa duktor ukol sa mga gamut na hindi makakasama para sa bata bago uminom ng kahit ano.

Posted by Block 10a @ 8:51 PM :: (0) comments

Buy Baby T-shirts with these Designs


Mga Karaniwang Reklamo Habang Nagbubuntis


Pagkahilo at pagsuska
Sa unang tatlong buwan karaniwan itong nararamdaman ng buntis. Ito ang tinatawag na morning sickness sapagakat mas karaniwang nangyayari ito sa umaga. Maari ito maiwasan kung kakain lamang ng konti sa mas madalas na [anahon at ang pag iwas sa mga bagay na karaniwang nakakasanhi nito.

Sakit sa likod (backache)
Ito ay maaring maiwasan o makontian ang sakit sa paraang ito: klapag kukuha ng bagay mula sa lapag, sa halip na ibaba ang kalahati ng katawana upang abutin ito ay mas maiging mag squat na lamang (PIC). Gumamit din ng unan habang nakaupo at wag magsuot ng sapatos na may mataas na heels.

Ugat o varicose veins
Upang maiwasan ito, makakatulong ang pagpapahinga ng madalas, itaas ang paa, paggamit ng supprt stockings.

Hemorrhoids/almoranas
Maaring gumamit ng topical anesthetics na ipinapahid lamang sa apektadong bahagi ng pwet. Maari ring uminom ng mga pamapalambot ng dumi, Kumonsulta sa duktor ukol sa mga gamut na maaring gamiting para dito.

Candidiasis
Ang sintomas nito ay ang paglabas ng discharge mula sa pwerta. Maaring gumamit ng Miconazole, Cotrimazole o nystatin para dito.

Posted by Block 10a @ 8:49 PM :: (1) comments

Buy Baby T-shirts with these Designs


Iba pang Websites

This Blog is being maintained by
UP College of Medicine Class 2008 Block 10A.
Vanessa Torres
Allen Tria
Jackie Uy
Irish Valiña
Cherry Valino
Ariel Valones
Ivan Vicente
Vinci Villafuerte